Dirk Van Mechelen

De Vlaamse regering heeft tijdens deze legislatuur
getoond de nieuw verworven fiscale autonomie als een belangrijk
beleidsinstrument te willen aanwenden.

Zo wordt vanaf 1 januari 2003 schenkingen van
bouwgronden in het Vlaams Gewest aan een bijzonder verlaagd tarief
onderworpen om slapende bouwkavels te activeren.

Deze maatregel blijkt aan te slaan … kijken we
maar naar de opbrengsten van de schenkingsrechten in het Vlaams Gewest:

	2002	2003
Januari	1,9 miljoen euro	3,3 miljoen euro
Februari	2,4 miljoen euro	3,1 miljoen euro
Maart	3,2 miljoen euro	3,2 miljoen euro
April	2,8 miljoen euro	5,2 miljoen euro
Mei	4,1 miljoen euro	3,3 miljoen euro
Juni	3 miljoen euro	4,2 miljoen euro
Voorlopig TOTAAL	17,4 miljoen euro	22,3 miljoen euro

Dit lijkt paradoxaal: niettegenstaande de forse
verlaging van de tarieven is de opbrengst van de schenkingsrechten
toch toegenomen! Een duidelijk bewijs dat de Vlamingen het belang en
het voordeel van deze maatregel hebben ingezien.

Minister Van Mechelen wil nu in voorbereiding van
het programmadecreet andere schenkingsrechten verder wijzigen. Hij
denkt in het bijzonder aan volgende nieuwe maatregelen:

I. EEN SPLITSING TUSSEN ROERENDE – ONROERENDE
SCHENKINGSRECHTEN

WAAROM VOOR DE SCHENKINGSRECHTEN?

Bij een schenking moeten schenker en begiftigde in
principe via de notaris passeren.

Daardoor is men ook verplicht schenkingsrechten te
betalen. De tarieven van die schenkingsrechten zijn progressief en
kunnen behoorlijk hoog oplopen. In rechte lijn tussen ouders en
kinderen of grootouders en kleinkinderen en tussen echtgenoten lopen
ze op van 3 % tot 30 %.  Tussen
derden of niet-verwanten kunnen ze zelfs 30 % tot 80 % bedragen.

Minister Van Mechelen stelt nu voor om voor een
bijzonder forse verlaging te kiezen en voor roerende goederen een
tarief in te stellen van:


- 3 % voor schenkingen in rechte lijn en tussen echtgenoten; 
- 7 % in alle andere gevallen.

WAAROM DEZE TARIEFVERLAGING?

De dure schenkingsrechten kan men voor roerende goederen
gemakkelijk omzeilen dankzij het mechanisme van de handgifte. Voor
alles wat men “van hand tot hand“ kan geven, is men niet verplicht
naar de notaris te stappen en is men geen schenkingsrechten
verschuldigd. Dit geldt bijvoorbeeld voor geld, titels aan toonder,
juwelen, schilderijen, enz.

Maar er steekt een addertje onder het gras! Een
handgifte heeft enkele belangrijke nadelen:

1) Noch de schenker, noch de begiftigde hebben
enig bewijs van de schenking. Dat kan behoorlijk wat wrevel opwekken
wanneer toekomstige erfgenamen vermoeden dat de erflater de ene of de
andere erfgenaam via handgifte belangrijke sommen heeft toegestoken.
Wettelijk beschermde erfgenamen kunnen misschien zelfs vermoeden dat
hun voorbehouden erfdeel werd geschonden. 
Bij het openvallen van de nalatenschap geeft dat vaak
aanleiding tot wantrouwen en ruzies tussen de erfgenamen.                        

2) En wanneer de schenker zou overlijden binnen de
drie jaar na de schenking, dan moet de begiftigde successierechten
betalen over wat hij via die handgifte heeft ontvangen!     

3) Stel dat iemand via handgifte een belangrijke
geldsom van zijn ouders krijgt en hiermee een aankoop doet van
bijvoorbeeld een onroerend goed. De controleur van de directe
belastingen kan hem de vraag stellen hoe hij die aankoop heeft kunnen
financieren. Als hij dan geen bewijs kan voorleggen kan de controleur
de belastbare inkomsten ramen op basis van zogenaamde “tekenen en
indiciën“,….

Door het instellen van een fors verlaagd tarief
wil minister Van Mechelen de fiscale drempel bij een schenking van
roerende goederen via notariële akte verlagen. Kandidaat-schenkers
kunnen nu ernstig overwegen om voor hun schenking een notariële akte
te laten opmaken, eerder dan te opteren voor de onzekerheid van een
handgifte.

Bovendien is het tarief van 3 % in rechte lijn en
het tarief van 7 % in andere gevallen aanzienlijk voordeliger dan de
successierechten. Indien de roerende waarden toch bestemd zijn voor
een volgende generatie, bieden deze lage schenkingsrechten de
mogelijkheid om dit al tijdens het leven van de schenker op een
fiscaal voordelige en zuivere manier te regelen. Minister Van Mechelen
is er dan ook van overtuigd dat naast de reeds eerder genoemde
voordelen, deze maatregel ook een preventief karakter in zich draagt
en dus vermeden wordt kapitalen in een ‘grijze’ zone zouden
terechtkomen.

II. GELIJKSCHAKELING GEHUWDEN EN SAMENWONENDEN 

Een andere, wel minstens zo belangrijke maatregel,
is een gelijkschakeling van gehuwden en samenwonenden voor wat de
berekening van schenkingsrechten betreft voor zowel roerende als
onroerende goederen.  

Wanneer vandaag iemand schenkt aan een persoon met
wie hij of zij samenwoont dan worden schenkingsrechten opeisbaar die
worden berekend op basis van het bijzonder hoge tarief “ tussen
anderen “. Dit is eigenlijk niet rechtvaardig omdat bij de
berekening van de successierechten samenwonenden wel met gehuwden
worden gelijkgesteld.

Daarom wil minister Van Mechelen ook voor de
berekening van de schenkingsrechten samenwonenden met gehuwden
gelijkschakelen.

Als samenwonenden worden beschouwd personen die
wettelijk samenwonen of personen die sedert één jaar samenwonen en
een gemeenschappelijke huishouding voeren.

OVERZICHT FISCALE MAATREGELEN

Sedert 1 januari 2002 zijn de Vlaamse
schenkingsrechten dankzij meerdere ingrepen van minister Van Mechelen,
reeds ingrijpend hervormd:

* Vanaf 1 januari 2003 werd een bijzonder verlaagd
tarief ingevoerd voor schenkingen van bouwgronden.
Beleidsdoelstellingen: “slapende” kavels activeren en daardoor de
betaalbaarheid van bouwgrond mee bewaken, een efficiënt ruimtegebruik
garanderen en de bouwsector een hart onder de riem steken;

* Vanaf 1 juli 2003 werd het voordeeltarief bij
schenkingen van ondernemingen verlaagd van 3 % naar 2 % en werden de
voorwaarden aanzienlijk versoepeld. Beleidsdoelstellingen:
administratieve vereenvoudiging, ondersteunen van de continuïteit van
ondernemingen en de tewerkstelling; 

* Vanaf 1 januari 2004 kunnen schenkingen van
roerende goederen aan een extreem laag tarief onderworpen worden.
Reeds beschreven beleidsdoelstellingen: creëren van een aanvaardbaar
tarief voor juridische zekerheid, vrijwillige overdracht van
bezittingen tussen de generaties aanmoedigen, preventief vermijden dat
kapitalen in een fiscaal ‘grijze’ zone zouden terechtkomen;

* Vanaf 1 januari 2004 kunnen samenwonenden voor
de berekening van de schenkingsrechten gelijkgeschakeld worden met
gehuwden.  Beleidsdoelstelling:
verder wegwerken van bestaande discriminaties tussen gehuwden en
samenwonenden.  

Niet alleen de schenkingsrechten werden onder
impuls van minister Van Mechelen hervormd, hij voorzag ook in een
indrukwekkende reeks andere fiscale maatregelen waaronder:

* Vanaf 1 januari 2002 geldt een drastisch
vernieuwde regeling inzake registratierechten. Beleidsdoelstellingen:
acceptatiegraad van deze belasting verhogen, stimulering van vlotte
arbeidsmobiliteit en flexibele aanpassing aan wijzigende
gezinstoestanden, stimulering om eigenaar te worden (beste sociale
bescherming), stimulans voor de immobiliënmarkt en bouwsector;

* De verlaging van de BIV voor milieuvriendelijke
auto’s. Beleidsdoelstelling: fiscale stimulus om sneller
milieuvriendelijkere voertuigen in het verkeer te brengen.

* De bevriezing van het Kadastraal Inkomen (KI)
bij renovatie van verkrotte woningen (positieve fiscale stimulans om
verkrotting tegen te gaan en leegstand aan te pakken);

* De vrijstelling van successierechten voor bossen
(bosbehoud via fiscaliteit garanderen).

CONCLUSIE

Al deze maatregelen bewijzen dat minister Van
Mechelen niet zomaar abstracte – vaak gepercipieerd als technisch
moeilijke – fiscale maatregelen neemt, maar integendeel de (beperkte)
Vlaamse fiscaliteit aanwendt op een eenvoudige en pragmatische wijze
om diverse beleidsvoornemens optimaal te ondersteunen.

donderdag 2 oktober 2003

---

Persinfo

Persdienst kabinet Van Mechelen: Philippe Heyvaert en Gunter Joye
tel. 02 552 67 35 - gsm 0495 23 16 90 - e-mail: persdienst.vanmechelen@vlaanderen.be

Terug naar de lijst met persberichten