Start renovatie Kasteel van Beersel
28 juni 2008,
Dames en heren,
Eerder deze week werd het 300ste album van de striphelden Suske & Wiske voorgesteld. De jubileumuitgave kreeg de titel ‘Het Machtige Monument’ mee. De titel verwijst – precies een halve eeuw na datum – naar Expo ’58 en het Atomium.
Maar het had evengoed van toepassing kunnen zijn op dit schitterende kasteel van Beersel. Het is niet toevallig dat Willy Vandersteen zijn album ‘De schat van Beersel’ hier in én om het kasteel liet afspelen. Het heeft er voor gezorgd dat verschillende generaties op een prettige manier hebben kunnen kennismaken met dit middeleeuws slot en zijn omgeving.
Het is eveneens geen toeval dat Suske en Wiske tijdens de restauratie, en ook nog nadien, een prominente plaats zullen innemen in het onthaal van de jongere en iets minder jonge bezoekers. Een ideale én laagdrempelige manier om de zorg voor het erfgoed dichter bij de mensen te brengen en er stelselmatig voor te zorgen dat we in Vlaanderen met 6 miljoen Monumentenwachters zijn.
Ik weet dat de initiatiefnemers hier in Beersel het erg belangrijk vinden om mensen te informeren en permanent te betrekken.
In september 2005 bezocht ik het kasteel ter gelegenheid van de Open Monumentendag. Op dat ogenblik bevond de restauratie zich nog echt in een planningsfase. De nodige voorbereidingen stonden op stapel. De eerste historische, materiaaltechnische of archeologische onderzoeken waren aan de gang. Er werd een 3D-voorstelling gemaakt, en de nodige restauratiedossiers werden voorbereid.
Toen al was men erg begaan met het zoeken naar manieren om de inwoners, passanten en bezoekers te informeren over de stand van zaken en over de toekomstplannen.
Men wilde bewust geen restauratie die het kasteel voor enkele jaren aan het gezichtsveld zou onttrekken, verscholen achter een stelling of metershoge afsluitingen.
Wel integendeel. Er er is op een actieve manier gezocht naar manieren om iedereen op de hoogte te houden van wat er te gebeuren staat. Van hoe één en ander vordert en welke nieuwe elementen eventueel aan het licht komen.
Dat gebeurt met een even eenvoudig als vernuftig systeem. Zoals overal bij dergelijke grote restauratiewerven, is er een aantal werfstallingen nodig die dienstdoen als vergader- of opslagruimte.
Tijdens de werken worden nog extra containers geplaatst. Deze worden ingericht als projectiezaal of als tentoonstellingsruimte voor de voorwerpen die tijdens de opgravingen werden gevonden. Bovendien zullen deze tijdelijke vertrekken dienstdoen als drager voor de infopanelen, die iedereen zullen informeren over de historiek van het kasteel, over de uit te voeren werken, over nieuwe evoluties, en dergelijke.
Het spreekt voor zich dat deze manier van werken voor een bijkomende aantrekkingskracht zorgt. Het zal mensen overtuigen om hier eens langs te komen. Om te kijken hoe de werken vorderen, en of er nieuwe gegevens beschikbaar zijn.
Op dat vlak, moet ik zeggen, vervult dit deel hier van Vlaams-Brabant wel echt een voorbeeldfunctie voor de rest van Vlaanderen. De manier waarop bijvoorbeeld de lokale bevolking geënthousiasmeerd wordt voor de restauratie van de Sint-Martinusbasiliek in Halle, verdient overal navolging. Met soms ludieke, vaak vernieuwende en altijd kwalitatieve acties blijft de restauratie niet alleen constant in de belangstelling, maar zorgt ze ook voor een erg grote betrokkenheid.
Datzelfde concept wordt ook hier toegepast tijdens de restauratie van het kasteel van Beersel. Het zal dan ook geen toeval zijn dat hetzelfde architectenteam van Karel Breda voor beide restauraties tekent.
Dames en heren,
Het kasteel van Beersel is één van die gebouwen die echt wel tot ons collectief geheugen behoren. Niet alleen door het eerder genoemde album van Sus en Wis, maar ook omdat vele generaties mensen hier tijdens een schoolreis of andere trip op bezoek kwamen.
Het is een uitstekende zaak dat de restauratie, die in de jaren ’20 van de vorige eeuw als het ware werd stopgezet, opnieuw kan worden hervat. Met gebruik van hedendaagse innovatieve technieken wordt het gebouw nòg toegankelijker en begrijpelijker gemaakt voor iedereen.
Het is dan ook met veel plezier dat ik onlangs de restauratiepremie voor deze eerste fase heb toegekend, een bedrag van ruim 954.000 euro. Het aandeel vanuit Vlaanderen bedraagt zo’n 60 procent van de kosten. De provincie Vlaams-Brabant past hier nog eens 20 procent bij.
Ik verneem dat er ook al volop gewerkt wordt aan de voorbereiding van de tweede fase. Ik kan u verzekeren dat we er zullen voor zorgen dat ook deze middelen zo snel mogelijk ter beschikking worden gesteld. Op deze manier kunnen de verschillende fases goed op elkaar aansluiten.
[ Volgende passage werd ingevoerd op vraag van Gilbert, die vreest dat het project te megalomaan wordt opgevat… ]
Ik kijk al uit naar de toekomstige invulling. Gezien de intrinsieke erfgoedwaarden van het gebouw, is het ongetwijfeld gediend met een sobere inrichting. Een inrichting die het kasteel vooral ‘kasteel’ wil laten zijn. Zonder te veel franjes.
Ik ben er van overtuigd dat ook de gemeente Beersel, die dit gebouw in erfpacht heeft van de Koninklijke Vereniging voor Historische Woonsteden, er precies zo over denkt. Ik weet zeker dat ze als een goede huisvader zal waken over de verdere invulling en de financiële consequenties ervan.
Uiteraard kunt u in dat geval steeds rekenen op de financiële steun van de Vlaamse overheid en de provincie Vlaams-Brabant, bij de verdere realisatie van die plannen.
Met bijzonder veel genoegen kan ik hier vandaag dan ook het startschot geven voor de aanvang van de 1ste fase van de restauratiewerken.
Binnenkort worden de werfcontainers verder ingericht en de infopanelen aangebracht. Kom dus zeker geregeld eens langs om te kijken hoe alles vordert. Ik ben er zeker van dat u hier met open armen en met veel enthousiasme zal worden ontvangen.
Ik dank u
zaterdag 28 juni 2008
