Uitreiking Wapenbrieven - Hotel Errera Brussel
7 juli 2008,
Mijnheer de voorzitter,
Dames en heren van de heraldische raad,
Geachte genodigden,
Dames en heren,
Het wordt stilaan een traditie om aan de “vooravond” van 11 juli de Vlaamse wapendiploma’s uit te reiken. En waar kan dat beter dan in dit schitterend kader?
Huis Errera, ontworpen door de befaamde Franse architect Guimard, werd voltooid in 1782. Het is een typische mondaine stadsresidentie, bedoeld om te imponeren en bestemd voor het ontvangen van gasten. Vandaar ook de benaming “hotel”.
Verschillende generaties bewoners gebruikten het huis als architecturaal visitekaartje. Ik vermeld er slechts enkele: de Norbertijnen van Grimbergen, de Ierse familie Hennessy, vandaag vooral bekend om haar uitstekende cognac, en uiteraard de Venetiaanse familie Errera, die het huis ruim een eeuw bewoonde.
Als ambtswoning van de Vlaamse Regering, vervult hotel Errera vandaag nog steeds die oorspronkelijke functie en kunnen we hier nog steeds geëerde gasten ontvangen.
Bij het bestuderen van de geschiedenis van een huis als dit, valt het meteen op hoeveel architectuur en heraldiek met elkaar gemeen hebben. Beide zijn immers gebaseerd op eeuwenlange tradities, beide zijn bedoeld voor de eeuwigheid en beide geven een gezicht aan individuen, families en groepen.
Via stijlkenmerken, figuren en kleuren vertellen zowel monumenten als heraldische tekens iets over mensen, over hun karakter en levensvisie, over hun beroep en hun afkomst.
En vaak gaan architectuur en heraldiek zelfs letterlijk hand in hand. Heraldische tekens sieren de gevels van grote en kleine monumenten, en maken bekend wie de eigenaar is of de eigendom claimt, wie verantwoordelijk was voor bouwen, verbouwen, herstellen of heropbouwen.
Veel monumenten vertellen hun verhaal dankzij de wapens die erop zijn afgebeeld … Het is dan ook geen toevalligheid dat zowel de erfgoedzorg als de heraldiek onder één beleidsdomein valt!
Dames en heren,
Het toekennen van de Vlaamse wapenbrieven is vandaag alweer aan zijn zevende editie toe. Vandaag worden er vijftien nieuwe wapenbrieven uitgereikt. Het Vlaamse wapenregister telt daarmee 126 officieel erkende wapens.
Dat lijkt weinig, maar alvorens een historisch of een nieuw wapen kan worden erkend, moet het worden onderworpen aan het strenge oordeel van de Vlaamse Heraldische Raad. Aan de toekenning van een wapenbrief gaan soms jarenlange historische opzoekingen en vormelijke onderhandelingen vooraf!
Dit jaar plukken we daarbij voor het eerst de vruchten van de decreetsaanpassing van 18 april 2007, die het ook voor verenigingen mogelijk maakt een officieel erkend wapen te voeren. Tot vorig jaar konden enkel privépersonen en onderwijsinstellingen daar aanspraak op maken.
Vandaag zullen al zes verenigingen hun wapenbrief ontvangen, wat aantoont dat deze verruiming een succes zal worden. De eerste lichting biedt alvast een mooie dwarsdoorsnede van het veelzijdige Vlaamse verenigingsleven.
Het doet me plezier dat met de vzw Scheepvaartmuseum Baasrode alvast de eerste open-monumentenvereniging een officieel wapen zal kunnen voeren. Ik ben ook blij verrast dat bij deze eerste lichting al enkele “gevestigde waarden” bevat als de abdij van Tongerlo en het Brugse Sint-Sebastiaansgilde.
Maar het valt te verwachten dat ook minder traditionele verenigingen een beroep zullen doen op de nieuwe mogelijkheden. Studio Brussel wijdde vorig jaar een uitzending van één uur aan de decreetsaanpassing! Dat belooft dus voor de komende jaren!
Dames en heren,
Ik wil vandaag ook even van de gelegenheid gebruikmaken om een bijzonder woord van dank richten tot de Vlaamse Heraldische Raad, sinds 2004 officieel de vijfde afdeling van de Koninklijke Commissie voor Monumenten en Landschappen.
De Raad is zowel de drijvende kracht achter de verruiming van de heraldische decreten, als trekker in de uitvoering ervan. Dankzij haar wetenschappelijke begeleiding beschikken vandaag al 126 personen, families en verenigingen over een heraldisch verantwoord wapen.
Onder haar hoede zijn ook de wapens en vlaggen van alle Vlaamse gemeenten en provincies erkend.
En vandaag is de Vlaamse Heraldische Raad druk bezig met de erkenning van de wapens en vlaggen van de Vlaamse districten, die sinds vorig jaar verplicht zijn officiële heraldische tekens te voeren.
De wapenbrieven die vandaag worden uitgereikt, getuigen opnieuw van de deskundigheid en onafhankelijke en kritische benadering die de Raad in al haar werkzaamheden tentoonspreidt. Mijn felicitaties daarvoor.
En uiteraard gaan ook mijn felicitaties naar alle aanvragers die vandaag hun wapenbrief in ontvangst komen nemen.
9 personen of families en 6 verenigingen hebben er dit jaar voor gekozen om hun persoonlijk embleem officieel te laten bevestigen en registreren. Uit de wapenbrieven, officieel bekrachtigd door de Vlaamse Regering, blijkt dat traditie en identiteit stuk voor stuk hoog in het vaandel worden gedragen.
Sommige wapenfiguren en kleuren verklaren een familienaam, andere symboliseren een beroep of verwijzen op één of andere manier naar het wapenschild van een geboorte- of woonplaats. Ik ben elk jaar opnieuw verrast door de veelheid aan attributen die in een wapenschild kunnen worden verwerkt, van arenden en beren tot hordekronen en schoorsteenhalen. De gekozen wapenspreuken zijn vaak even verrassend als eenvoudig en illustreren een oprechte levenshouding.
Zoals elk jaar zijn er dit jaar ook enkele historische wapens erkend. Dit zijn wapens die in tegenstelling tot de vorige niet nieuw ontworpen zijn, maar die reeds door de voorouders werden gevoerd. Het in ere herstellen hiervan door de huidige erkenning is de bekroning van het jarenlang historisch en genealogisch studiewerk, waarmee Vlaamse families en verenigingen anno 2008 de banden met hun verleden aanhalen en soms lang vergeten familiesymbolen opnieuw tot leven wekken.
Het is voor mij dan ook een eer om nu te mogen over gaan tot de plechtige overhandiging van de wapenbrieven.
Ik dank u!
maandag 7 juli 2008
